Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026, στο ορθόδοξο εορτολόγιο

 

Κύριες μορφές που γιορτάζουν σήμερα:

• Άγιος Πολύευκτος ο Μάρτυρας — ομολογητής της πίστης που μαρτύρησε για τον Χριστό. (ertnews.gr)
• Όσιος Ευστράτιος ο Θαυματουργός — ασκητής και θαυματουργός. (Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ)
• Άγιος Φίλιππος, Μητροπολίτης Μόσχας και πάσης Ρωσίας — γνωστός για την πίστη και το μαρτύριο του. (Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ)
• Ιερομάρτυρας Θεοκτίστος ο ομολογητής και Μάρτυρες Λαυρέντιος και Κυράννα (Νεομάρτυς από τη Θεσσαλονίκη). (ertnews.gr)

Λειτουργικό υπόβαθρο:

• Βρίσκεται στην περίοδο Μεθέορτης των Θεοφανείων (μετά την εορτή των Θεοφανείων, κατά την οποία συνεχίζεται η λατρευτική μνήμη του γεγονότος του βαπτίσματος του Χριστού). (Βικιπαίδεια)

Ονόματα που γιορτάζουν στη βάση του εορτολογίου σήμερα (κατά κύριο λόγο από την ορθόδοξη παράδοση):

• Ευστράτιος / Ευστράτια (Ευστράτιος ο Θαυματουργός είναι η κύρια μορφή που αντιστοιχεί σε αυτό το όνομα). (GreekBoston)

Αν θέλεις, μπορώ να σου δώσω και λίγα ιστορικά στοιχεία για κάθε έναν από αυτούς τους αγίους.

---

Ι. Συναξάρι του Αγίου Μάρτυρος Πολυεύκτου του Μελιτηνής

Πρόλογος και οικογενειακό υπόβαθρο
Ο Πολύευκτος ήταν πλούσιος και υψηλόβαθμος στρατιωτικός στη Μελιτηνή της Αρμενίας στις αρχές του 3ου αιώνα. Εκεί υπηρετούσε ως αξιωματικός στον ρωμαϊκό στρατό, την εποχή που ο αυτοκράτορας Δέκιος είχε ήδη επιβάλει σκληρούς νόμους κατά των Χριστιανών. (Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αμερική)

Η φιλία με τον Νέαρχο και η μετάνοια
Ο στενός του φίλος Νέαρχος ήταν ήδη χριστιανός. Όταν ξεκίνησε η καταδίωξη των πιστών, ο Νέαρχος προείπε στον Πολύευκτο ότι επρόκειτο να χωριστούν — γιατί οι διώκτες θα τον βασάνιζαν. Ο Πολύευκτος αποκρίθηκε ότι είχε δει σε όραμα τον Χριστό να του αφαιρεί την φθαρτή στολή και να τον ντύνει με λαμπερό ένδυμα, γεγονός που τον έκανε να αισθανθεί έτοιμος να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στον Κύριο. (Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αμερική)

Η δημόσια ομολογία πίστεως
Φλογισμένος από πίστη, πήγε στην αγορά της πόλης, όπου αντιτάχθηκε στο διάταγμα που απαιτούσε λατρεία ειδώλων. Δάγκωσε και έσχισε σε δημόσια θέα την αυτοκρατορική εντολή, καλώντας όλους να παραμείνουν πιστοί στον Χριστό. Λίγο αργότερα, συναντώντας μια λιτανεία με είδωλα, τα πάτησε και τα κατέστρεψε με το δικό του σώμα ως ένδειξη απόρριψης της ειδωλολατρίας. (Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αμερική)

Συμβουλές, δοκιμασίες, στενοχωρια των δικών του
Ο πεθερός του, δικαστής Φήλιξ, τον συμβούλεψε να υπακούσει στις εντολές και να σωθεί. Η νεαρή σύζυγός του Παυλίνα τον παρακαλούσε με δάκρυα να αλλάξει γνώμη. Παρά τις εκκλήσεις, ο Πολύευκτος παρέμεινε αμετακίνητος, λέγοντας ότι πρέπει να υπακούσει σε Θεό πριν από ανθρώπους. (Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αμερική)

Το μαρτύριο και η ανάμνηση
Τελικά, βαρύθυμος αλλά χαμογελαστός, υπέβαλε το λαιμό του κάτω από το μαχαίρι του δήμιου και αποκεφαλίστηκε για την πίστη του στον Χριστό. Η Εκκλησία τον ονόμασε μάρτυρα και τον τιμά ως πρότυπο θάρρους και πίστης, κερδίζοντας το στεφάνι του μαρτυρίου. Μετέπειτα ανεγέρθηκαν ναοί στη μνήμη του και πολλοί πιστοί βρήκαν βοήθεια και λύτρωση μέσω της μεσιτείας του. (Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αμερική)

Συμπέρασμα και κληρονομιά
Ο άγιος Πολύευκτος θεωρείται προστάτης όσων κάνουν όρκους και συνθήκες, ενώ η μνήμη του εξακολουθεί να γίνεται με λύτρωση και θάρρος μεταξύ των πιστών. (Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αμερική)

---

ΙΙ. Συναξάρι του Οσίου Ευστρατίου του Θαυματουργού

Γέννηση και νεανικά χρόνια
Ο Ευστράτιος γεννήθηκε στον 9ο αιώνα μ.Χ. στην Ταρσό της Βιθυνίας σε ευσεβή και εύπορη οικογένεια, όπου ανατράφηκε με χριστιανικά ιδανικά. (Orthodox Times (en))

Είσοδος στη μοναχική ζωή
Σε ηλικία περίπου 20 ετών, εγκατέλειψε τα εγκόσμια και πήγε στο μοναστήρι του Αβγάρους (Abgar Monastery) στις πλαγιές του Ολύμπου, όπου υπήρχαν μοναχοί — ανάμεσά τους και δύο θείοι του. Εκεί αφοσιώθηκε σε σεμνή και αυστηρή άσκηση: νηστεία, προσευχή και θαυμαστή υπακοή στους πνευματικούς νόμους. (Orthodox Times (en))

Υπηρεσία και πνευματικό παράδειγμα
Ζώντας με λιτότητα, πολλές φορές μόνο με ψωμί και νερό, πρόσφερε υπηρεσία και βοήθεια στους άλλους με ταπεινό φρόνημα. Τούτη η συνέπεια στην άσκηση του έκανε τους μοναχούς να τον σεβαστούν βαθιά, και όταν ο ηγούμενος της μονής απεβίωσε, ο Ευστράτιος επιλέχθηκε για τη θέση του ηγουμένου. (Orthodox Times (en))

Τέλος και θαυμαστά σημεία
Προφητεύοντας την ώρα του θανάτου του, κάλεσε τους πνευματικούς του και τους είπε ότι ο χρόνος της επίγειας ζωής του έφτασε στο τέλος. Τους μίλησε για την παροδικότητα των εγκοσμίων και την αιωνιότητα της ζωής που έρχεται με τον Θεό. Μετά την ευχή και την τελευταία προσευχή, παρέδωσε την ψυχή του στα χέρια του Κυρίου. (Orthodox Times (en))

Παράδειγμα ζωής
Ο Όσιος Ευστράτιος θεωρείται θαυματουργός, όχι μόνον για τα θαύματα που προσετέθησαν μετά τον θάνατό του, αλλά και για την ποιότητα ζωής, τη θεία χάρη και το πνευματικό παράδειγμα που άφησε πίσω του. (Orthodox Times (en))