Πώς να ζει ένας καλός Ορθόδοξος Χριστιανός

 

Δέκα πνευματικές οδηγίες για την καθημερινή ζωή

Ο καλός Χριστιανός δεν είναι εκείνος που θεωρεί τον εαυτό του αναμάρτητο, ούτε εκείνος που περιορίζεται σε εξωτερικές θρησκευτικές συνήθειες. Είναι ο άνθρωπος που αγωνίζεται καθημερινά να πλησιάσει τον Χριστό, να μετανοεί για τα λάθη του και να αγαπά έμπρακτα τον συνάνθρωπό του.

Η χριστιανική ζωή δεν είναι μια προσπάθεια να δείξουμε στους άλλους ότι είμαστε καλύτεροι. Είναι ένας δρόμος ταπεινώσεως, θεραπείας, αγάπης και επιστροφής προς τον Θεό. Όλοι πέφτουμε, όλοι κάνουμε λάθη και όλοι έχουμε αδυναμίες. Εκείνο που έχει σημασία είναι να μην εγκαταλείπουμε τον πνευματικό μας αγώνα.

1. Να αρχίζεις και να τελειώνεις την ημέρα με προσευχή

Η προσευχή είναι η επικοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό. Δεν χρειάζονται πάντοτε πολλά και δύσκολα λόγια. Αρκεί να σταθούμε μπροστά στον Θεό με ειλικρίνεια και να Του μιλήσουμε για όσα έχουμε μέσα στην καρδιά μας.

Το πρωί μπορούμε να Τον ευχαριστούμε για τη νέα ημέρα και να ζητούμε να μας προστατεύει από την αμαρτία, τον θυμό και την απελπισία. Το βράδυ είναι καλό να εξετάζουμε τη συνείδησή μας, να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας και να ζητούμε συγχώρηση.

Μια μικρή αλλά σταθερή προσευχή μπορεί να είναι:

«Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με και οδήγησέ με στο θέλημά Σου».

Η παράδοση της Εκκλησίας παρουσιάζει την προσευχή ως αναγκαία πνευματική πράξη, τόσο σημαντική για την ψυχή όσο είναι η αναπνοή για το σώμα.

2. Να συμμετέχεις στη Θεία Λειτουργία

Η Κυριακή δεν είναι απλώς ημέρα ξεκούρασης. Για τον Χριστιανό είναι η ημέρα της Αναστάσεως του Κυρίου και της συγκεντρώσεως ολόκληρης της εκκλησιαστικής κοινότητας.

Στη Θεία Λειτουργία δεν πηγαίνουμε μόνο για να ανάψουμε ένα κερί ή για να ζητήσουμε κάτι από τον Θεό. Πηγαίνουμε για να Τον ευχαριστήσουμε, να ακούσουμε το Ευαγγέλιο, να προσευχηθούμε μαζί με τους αδελφούς μας και να συμμετάσχουμε συνειδητά στη ζωή της Εκκλησίας.

Η Θεία Ευχαριστία βρίσκεται στο κέντρο της ορθόδοξης λατρευτικής ζωής. Η συμμετοχή στη Θεία Κοινωνία χρειάζεται να γίνεται με πίστη, μετάνοια, κατάλληλη προετοιμασία και καθοδήγηση από τον πνευματικό μας. Η Αποστολική Διακονία τονίζει τη σημασία της συχνής αλλά πάντοτε εμπροϋπόθετης συμμετοχής στη Θεία Κοινωνία.

3. Να μετανοείς και να εξομολογείσαι

Μετάνοια δεν σημαίνει μόνο ότι αισθανόμαστε λύπη για ένα λάθος. Σημαίνει ότι αλλάζουμε τρόπο σκέψεως και κατεύθυνση ζωής. Αναγνωρίζουμε ότι απομακρυνθήκαμε από τον Θεό και αποφασίζουμε να επιστρέψουμε κοντά Του.

Η Ιερά Εξομολόγηση δεν είναι δικαστήριο ούτε χώρος ταπεινώσεως του ανθρώπου. Είναι μυστήριο θεραπείας και συμφιλιώσεως. Μπροστά στον πνευματικό δεν χρειάζεται να κρύβουμε, να δικαιολογούμε ή να ωραιοποιούμε τις πράξεις μας. Χρειάζεται ειλικρίνεια και πραγματική επιθυμία διορθώσεως.

Η μετάνοια ολοκληρώνεται και με την προσπάθεια να επανορθώσουμε, όσο είναι δυνατόν, το κακό που προκαλέσαμε. Να ζητήσουμε συγχώρηση, να επιστρέψουμε ό,τι δεν μας ανήκει και να αποκαταστήσουμε μια αδικία. Αυτό ακριβώς επισημαίνεται και σε κατηχητικό υλικό της Αποστολικής Διακονίας.

4. Να μελετάς την Αγία Γραφή

Ο Χριστιανός χρειάζεται να γνωρίζει σε Ποιον πιστεύει. Δεν αρκεί να έχουμε μόνο οικογενειακές παραδόσεις ή να θυμόμαστε τον Θεό στις δυσκολίες.

Η καθημερινή μελέτη ενός μικρού αποσπάσματος από το Ευαγγέλιο μπορεί να φωτίσει τη σκέψη και τις αποφάσεις μας. Δεν χρειάζεται να διαβάζουμε πολλές σελίδες. Μερικοί στίχοι, με προσοχή και προσευχή, είναι αρκετοί.

Ας αναρωτιόμαστε:

«Τι μου λέει σήμερα ο Χριστός μέσα από αυτά τα λόγια;»

«Ποια συμπεριφορά μου χρειάζεται να αλλάξω;»

«Ποιον άνθρωπο πρέπει να συγχωρήσω ή να βοηθήσω;»

Για δύσκολα θεολογικά ζητήματα είναι καλύτερο να ζητούμε τη βοήθεια ενός καταρτισμένου ιερέα και να χρησιμοποιούμε εγκεκριμένες ορθόδοξες εκδόσεις.

5. Να νηστεύεις με διάκριση

Η νηστεία δεν είναι απλώς αλλαγή τροφών. Δεν έχει μεγάλη πνευματική ωφέλεια να αποφεύγουμε ορισμένα φαγητά, ενώ συνεχίζουμε να κατακρίνουμε, να θυμώνουμε, να προσβάλλουμε ή να αδικούμε τους άλλους.

Αληθινή νηστεία σημαίνει αγώνας εναντίον των παθών. Νηστεύουμε από την κακία, την υπερηφάνεια, τη ζήλια, το ψέμα, την αισχρολογία και την κατάκριση. Παράλληλα, καλλιεργούμε την προσευχή, την εγκράτεια, την ελεημοσύνη και την αγάπη.

Η Αποστολική Διακονία επισημαίνει ότι η ορθόδοξη νηστεία δεν περιορίζεται στην αποχή από τροφές, αλλά περιλαμβάνει την προσπάθεια απαλλαγής από τα πάθη και την απόκτηση των χριστιανικών αρετών.

Σε περιπτώσεις ασθένειας, μεγάλης ηλικίας, εγκυμοσύνης ή ιδιαίτερων συνθηκών, ο άνθρωπος χρειάζεται να συμβουλεύεται τον πνευματικό και τον γιατρό του, χωρίς ενοχές και χωρίς ακρότητες.

6. Να αγαπάς έμπρακτα τον πλησίον

Η αγάπη δεν είναι μόνο ένα όμορφο συναίσθημα. Είναι θυσία, υπομονή, ενδιαφέρον και προσφορά. Ο Χριστός βρίσκεται και στο πρόσωπο του πονεμένου, του φτωχού, του ασθενούς, του ηλικιωμένου, του μοναχικού και του ξένου.

Μπορούμε να προσφέρουμε ένα πιάτο φαγητό, λίγα χρήματα, ρούχα, χρόνο, μια επίσκεψη ή έναν παρηγορητικό λόγο. Μερικές φορές η μεγαλύτερη ελεημοσύνη είναι να ακούσουμε με υπομονή έναν άνθρωπο που υποφέρει.

Η χριστιανική αγάπη είναι ενεργός και ανιδιοτελής. Δεν προσφέρει μόνο όταν υπάρχει ανταμοιβή, αναγνώριση ή ανταπόδοση.

Ο πιστός δεν πρέπει να διαφημίζει το καλό που κάνει. Η ελεημοσύνη χρειάζεται ταπείνωση, διάκριση και σεβασμό προς την αξιοπρέπεια του ανθρώπου που δέχεται τη βοήθεια.

7. Να συγχωρείς και να μη μνησικακείς

Δεν μπορούμε να ζητούμε καθημερινά από τον Θεό να συγχωρεί τα δικά μας σφάλματα, ενώ εμείς αρνούμαστε να συγχωρήσουμε τον αδελφό μας.

Η συγχώρηση δεν σημαίνει ότι θεωρούμε σωστή την αδικία ούτε ότι επιτρέπουμε σε κάποιον να συνεχίζει να μας κακοποιεί. Σημαίνει ότι δεν αφήνουμε το μίσος και την επιθυμία εκδικήσεως να δηλητηριάζουν την καρδιά μας.

Μπορεί να χρειαστεί χρόνος, προσευχή και βοήθεια. Το πρώτο βήμα είναι να πούμε:

«Χριστέ μου, ακόμη δεν μπορώ να συγχωρήσω, αλλά βοήθησέ με να μην κρατώ μίσος».

Η προσευχή για εκείνον που μας πλήγωσε είναι δύσκολη, αλλά αποτελεί ισχυρό φάρμακο για την ψυχή.

8. Να αποφεύγεις την κατάκριση

Ένα από τα συνηθέστερα πνευματικά λάθη είναι να εξετάζουμε συνεχώς τις αμαρτίες των άλλων και να αγνοούμε τις δικές μας.

Δεν γνωρίζουμε ολόκληρη τη ζωή, τον πόνο, τις συνθήκες και τη μετάνοια κανενός ανθρώπου. Μπορούμε να διακρίνουμε ότι μια πράξη είναι λανθασμένη, αλλά δεν έχουμε δικαίωμα να καταδικάζουμε τον άνθρωπο ως πρόσωπο.

Πριν μιλήσουμε για κάποιον, ας αναρωτηθούμε:

«Αυτό που θα πω είναι αληθινό;»

«Είναι αναγκαίο να ειπωθεί;»

«Θα βοηθήσει ή θα πληγώσει;»

Ο καλός Χριστιανός δεν ασχολείται μόνο με το πώς θα διορθώσει τους άλλους. Αγωνίζεται πρώτα να διορθώσει τη δική του καρδιά.

9. Να έχεις ταπείνωση και όχι θρησκευτική υπερηφάνεια

Η συμμετοχή στις ακολουθίες, η νηστεία, η προσευχή και η γνώση της πίστεως δεν πρέπει να μας κάνουν υπερήφανους. Όλα αυτά είναι μέσα θεραπείας και όχι τίτλοι ανωτερότητας.

Ο άνθρωπος που πλησιάζει πραγματικά τον Θεό καταλαβαίνει περισσότερο τις δικές του αδυναμίες. Δεν περιφρονεί εκείνον που δεν εκκλησιάζεται, δεν νηστεύει ή δεν γνωρίζει καλά την πίστη. Προσεύχεται γι’ αυτόν και του φέρεται με σεβασμό.

Δεν χρειάζεται να επιβάλλουμε την πίστη με φωνές, απειλές και προσβολές. Η ισχυρότερη μαρτυρία είναι η ίδια μας η ζωή: η τιμιότητα, η πραότητα, η δικαιοσύνη, η υπομονή και η αγάπη.

10. Να μην απελπίζεσαι όταν πέφτεις

Ο πνευματικός αγώνας έχει πτώσεις. Μπορεί να θυμώσουμε, να αμαρτήσουμε, να αμελήσουμε την προσευχή ή να απομακρυνθούμε για ένα διάστημα από την Εκκλησία.

Το χειρότερο δεν είναι μόνο η πτώση. Είναι να πιστέψουμε ότι δεν υπάρχει επιστροφή.

Ο Χριστός δεν περιμένει να γίνουμε πρώτα τέλειοι για να Τον πλησιάσουμε. Μας καλεί να επιστρέψουμε όπως είμαστε, με ειλικρινή μετάνοια και εμπιστοσύνη στο έλεός Του. Η πνευματική ζωή δεν στηρίζεται στην απελπισία αλλά στην ελπίδα, στην υπομονή και στη συνεχή επιστροφή προς τον Θεό.

Ένας απλός καθημερινός πνευματικός κανόνας

Ένας πιστός μπορεί, με την ευλογία και την καθοδήγηση του πνευματικού του, να ξεκινήσει με έναν απλό κανόνα:

Το πρωί να κάνει τον σταυρό του και μια σύντομη προσευχή.

Να διαβάζει λίγους στίχους από το Ευαγγέλιο.

Να προσέχει τα λόγια του και να αποφεύγει την κατάκριση.

Να κάνει καθημερινά μία μικρή πράξη αγάπης.

Να ζητά συγχώρηση όταν πληγώνει κάποιον.

Το βράδυ να ευχαριστεί τον Θεό και να εξετάζει τη συνείδησή του.

Την Κυριακή να συμμετέχει στη Θεία Λειτουργία.

Να εξομολογείται και να κοινωνεί με την καθοδήγηση του πνευματικού του.

Επίλογος

Καλός πιστός δεν είναι εκείνος που δεν πέφτει ποτέ, αλλά εκείνος που κάθε φορά σηκώνεται και επιστρέφει στον Χριστό.

Η αληθινή πίστη φαίνεται στον τρόπο που μιλάμε, συγχωρούμε, εργαζόμαστε, αντιμετωπίζουμε τους αδύναμους και στεκόμαστε στις δυσκολίες. Φαίνεται στην αγάπη προς τον Θεό και στον σεβασμό προς κάθε άνθρωπο.

Ας μην περιμένουμε να αλλάξει πρώτα ολόκληρος ο κόσμος. Ας αρχίσουμε από τη δική μας καρδιά, λέγοντας καθημερινά:

«Κύριε, δίδαξέ με να προσεύχομαι, να μετανοώ, να συγχωρώ και να αγαπώ. Μη με αφήσεις να απομακρυνθώ από κοντά Σου. Αμήν».