Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΖΩΝΤΑΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ

 

Η προσευχή είναι ένα από τα μεγαλύτερα δώρα που έχει προσφέρει ο Θεός στον άνθρωπο. Δεν είναι απλώς μερικά λόγια που επαναλαμβάνουμε ούτε μια υποχρέωση που πρέπει να εκπληρώσουμε. Είναι η ζωντανή επικοινωνία της ψυχής μας με τον Θεό. Είναι η στιγμή κατά την οποία ανοίγουμε την καρδιά μας και στεκόμαστε μπροστά στον ουράνιο Πατέρα με εμπιστοσύνη, ταπείνωση και αγάπη.

Ο άνθρωπος μπορεί να μιλήσει στον Θεό σε κάθε τόπο και σε κάθε στιγμή. Μπορεί να προσευχηθεί μέσα στην εκκλησία, στο σπίτι, στον δρόμο, στην εργασία, στο νοσοκομείο ή μέσα στη σιωπή της νύχτας. Ο Θεός δεν περιμένει από εμάς περίπλοκα λόγια. Περιμένει μια ειλικρινή καρδιά.

Τι είναι πραγματικά η προσευχή;

Προσευχή σημαίνει ότι στρέφουμε τον νου και την καρδιά μας προς τον Θεό. Του μιλάμε όπως ένα παιδί μιλά στον πατέρα του. Του λέμε τις χαρές μας, τους φόβους μας, τις δυσκολίες μας και τις ελπίδες μας. Τον ευχαριστούμε για όσα μας χαρίζει, ζητούμε τη συγχώρεσή Του και παρακαλούμε για τη βοήθειά Του.

Η αληθινή προσευχή δεν είναι μόνο αίτημα. Πολλές φορές θυμόμαστε τον Θεό μόνο όταν βρισκόμαστε σε ανάγκη. Ζητούμε υγεία, προστασία, εργασία ή λύση σε κάποιο πρόβλημα. Δεν είναι κακό να ζητούμε τη βοήθειά Του. Ο Χριστός μάς δίδαξε να ζητούμε με πίστη. Όμως η προσευχή χρειάζεται να περιλαμβάνει και ευχαριστία, δοξολογία, μετάνοια και αγάπη.

Όταν προσευχόμαστε, δεν προσπαθούμε να αλλάξουμε τον Θεό. Προσπαθούμε να αλλάξουμε εμείς. Η προσευχή φωτίζει τον νου, ειρηνεύει την καρδιά και μας βοηθά να καταλάβουμε ποιο είναι το σωστό θέλημα του Θεού για τη ζωή μας.

Το παράδειγμα του Ιησού Χριστού

Ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός μάς έδειξε με τη ζωή Του τη μεγάλη σημασία της προσευχής. Πριν από σημαντικές στιγμές απομακρυνόταν σε ήσυχους τόπους και προσευχόταν. Προσευχήθηκε πριν αρχίσει το δημόσιο έργο Του, πριν επιλέξει τους μαθητές Του και πριν από τα Άγια Πάθη.

Στον κήπο της Γεθσημανή, λίγο πριν από τη σύλληψή Του, ο Χριστός προσευχήθηκε με βαθιά αγωνία. Παρόλο που γνώριζε τον πόνο που Τον περίμενε, εμπιστεύτηκε πλήρως τον Θεό Πατέρα. Με την προσευχή Του μάς δίδαξε ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές δεν πρέπει να χάνουμε την πίστη μας.

Επάνω στον Σταυρό, μέσα στον μεγάλο πόνο, ο Χριστός συνέχισε να προσεύχεται. Δεν ζήτησε εκδίκηση για εκείνους που Τον αδίκησαν. Ζήτησε από τον Πατέρα να τους συγχωρήσει. Έτσι μας αποκάλυψε ότι η προσευχή πρέπει να είναι γεμάτη αγάπη ακόμη και για τους ανθρώπους που μας πληγώνουν.

Η Κυριακή Προσευχή

Όταν οι μαθητές ζήτησαν από τον Χριστό να τους διδάξει πώς να προσεύχονται, Εκείνος τους παρέδωσε το «Πάτερ ἡμῶν». Η Κυριακή Προσευχή αποτελεί το πρότυπο κάθε χριστιανικής προσευχής.

Με τα λόγια «Πάτερ ἡμῶν» ομολογούμε ότι ο Θεός είναι ο Πατέρας όλων των ανθρώπων. Δεν λέμε «Πατέρα μου», αλλά «Πατέρα μας», επειδή κανένας χριστιανός δεν ζει μόνο για τον εαυτό του. Όλοι είμαστε παιδιά του ίδιου Θεού και αδέλφια μεταξύ μας.

Όταν λέμε «γενηθήτω τὸ θέλημά Σου», δεν ζητούμε να πραγματοποιηθούν μόνο οι δικές μας επιθυμίες. Ζητούμε από τον Θεό να μας φωτίσει ώστε να δεχόμαστε το άγιο θέλημά Του, ακόμη και όταν δεν καταλαβαίνουμε αμέσως τον δρόμο που επιτρέπει στη ζωή μας.

Με τα λόγια «ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν» ζητούμε τη συγχώρεση του Θεού. Ταυτόχρονα, όμως, δεσμευόμαστε ότι θα συγχωρούμε και εμείς όσους μας έχουν αδικήσει. Δεν μπορούμε να ζητούμε έλεος από τον Θεό ενώ κρατούμε μίσος στην καρδιά μας.

Γιατί μερικές φορές ο Θεός δεν απαντά όπως περιμένουμε;

Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται γιατί ο Θεός δεν πραγματοποιεί αμέσως κάθε αίτημά τους. Όμως ο Θεός δεν είναι μια δύναμη που εκτελεί όλες τις ανθρώπινες επιθυμίες. Είναι ο σοφός και αγαπητικός Πατέρας που γνωρίζει καλύτερα από εμάς τι πραγματικά χρειαζόμαστε.

Μερικές φορές η απάντηση του Θεού είναι «ναι». Άλλες φορές είναι «όχι», επειδή αυτό που ζητούμε μπορεί να μη μας ωφελήσει. Υπάρχουν επίσης φορές κατά τις οποίες η απάντησή Του είναι «περίμενε». Η αναμονή μάς διδάσκει υπομονή, εμπιστοσύνη και πνευματική ωριμότητα.

Η σιωπή του Θεού δεν σημαίνει απουσία. Ακόμη και όταν δεν αισθανόμαστε τίποτε, ο Θεός εργάζεται μυστικά στη ζωή μας. Ακούει κάθε στεναγμό, βλέπει κάθε δάκρυ και γνωρίζει όσα δεν μπορούμε να εκφράσουμε με λόγια.

Πώς πρέπει να προσευχόμαστε;

Η προσευχή χρειάζεται ειλικρίνεια. Δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούμε μεγάλα ή εντυπωσιακά λόγια. Μπορούμε να πούμε στον Θεό απλά: «Κύριε, βοήθησέ με», «Χριστέ μου, ελέησέ με», «Σε ευχαριστώ για όσα μου χάρισες» ή «Δώσε μου δύναμη να συγχωρήσω».

Χρειάζεται επίσης ταπείνωση. Δεν στεκόμαστε μπροστά στον Θεό σαν να είμαστε αναμάρτητοι. Αναγνωρίζουμε τα λάθη και τις αδυναμίες μας. Ζητούμε το έλεός Του και προσπαθούμε να διορθώσουμε τη ζωή μας.

Η προσευχή χρειάζεται επιμονή. Δεν πρέπει να εγκαταλείπουμε επειδή δεν είδαμε αμέσως κάποιο αποτέλεσμα. Όπως το σώμα χρειάζεται καθημερινά τροφή, έτσι και η ψυχή χρειάζεται καθημερινή προσευχή.

Χρειάζεται ακόμη συγχώρεση. Πριν προσευχηθούμε, είναι καλό να εξετάζουμε την καρδιά μας. Υπάρχει μίσος, θυμός ή επιθυμία εκδίκησης; Ο Χριστός μάς καλεί πρώτα να συμφιλιωθούμε με τον αδελφό μας και έπειτα να προσφέρουμε την προσευχή μας.

Η προσευχή μέσα στην οικογένεια

Η οικογενειακή προσευχή ενώνει τους ανθρώπους. Όταν οι γονείς και τα παιδιά προσεύχονται μαζί, προσκαλούν τον Χριστό να κατοικήσει μέσα στο σπίτι τους. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Μια σύντομη προσευχή το πρωί, πριν από το φαγητό και πριν από τον ύπνο μπορεί να γίνει πηγή ειρήνης και ευλογίας.

Οι γονείς διδάσκουν την προσευχή περισσότερο με το παράδειγμά τους παρά με τις συμβουλές τους. Όταν ένα παιδί βλέπει τους γονείς του να ευχαριστούν τον Θεό, να ζητούν συγχώρεση και να εμπιστεύονται τις δυσκολίες τους στον Χριστό, μαθαίνει ότι η πίστη δεν είναι θεωρία αλλά τρόπος ζωής.

Η προσευχή δεν σημαίνει ότι μια οικογένεια δεν θα αντιμετωπίσει προβλήματα. Σημαίνει ότι δεν θα τα αντιμετωπίσει μόνη της. Ο Χριστός θα βρίσκεται στο κέντρο της οικογένειας και θα δίνει δύναμη, υπομονή και αγάπη.

Η προσευχή για τους άλλους

Ο χριστιανός δεν προσεύχεται μόνο για τον εαυτό του. Προσεύχεται για τους γονείς, τα παιδιά, τους φίλους, τους ασθενείς, τους φτωχούς, τους ηλικιωμένους, τους φυλακισμένους και όσους βρίσκονται σε πόλεμο ή κίνδυνο.

Προσεύχεται ακόμη και για τους εχθρούς του. Αυτό είναι δύσκολο, αλλά αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εντολές του Χριστού. Όταν προσευχόμαστε για κάποιον που μας αδίκησε, η καρδιά μας αρχίζει να θεραπεύεται. Ο θυμός μειώνεται και η χάρη του Θεού μάς βοηθά να συγχωρήσουμε.

Η προσευχή για τον άλλο είναι πράξη αληθινής αγάπης. Μπορεί να μην έχουμε χρήματα ή δύναμη για να λύσουμε όλα τα προβλήματά του, μπορούμε όμως να τον εμπιστευτούμε στον Θεό.

Η προσευχή και τα έργα της αγάπης

Η αληθινή προσευχή δεν μας απομακρύνει από τους ανθρώπους. Μας κάνει περισσότερο ευαίσθητους στον πόνο τους. Δεν έχει νόημα να προσευχόμαστε για έναν πεινασμένο άνθρωπο, ενώ μπορούμε να του προσφέρουμε τροφή και δεν το κάνουμε. Δεν αρκεί να ζητούμε από τον Θεό να παρηγορήσει κάποιον λυπημένο, όταν εμείς αρνούμαστε να του μιλήσουμε ή να σταθούμε δίπλα του.

Η προσευχή πρέπει να γεννά έργα αγάπης. Όποιος συναντά πραγματικά τον Θεό μέσα στην προσευχή, μαθαίνει να βλέπει στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου την εικόνα Του.

Η πίστη χωρίς αγάπη γίνεται κενή συνήθεια. Η προσευχή χωρίς μετάνοια και προσφορά κινδυνεύει να γίνει μόνο λόγια. Ο Χριστός μάς καλεί να ενώσουμε την προσευχή με την καθημερινή ζωή.

Όταν δεν μπορούμε να προσευχηθούμε

Υπάρχουν ημέρες κατά τις οποίες ο άνθρωπος αισθάνεται κουρασμένος, στεναχωρημένος ή πνευματικά άδειος. Μπορεί να προσπαθεί να προσευχηθεί και ο νους του να διασπάται. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσει.

Ακόμη και μια μικρή επίκληση μπορεί να γίνει μεγάλη προσευχή: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Τα λόγια αυτά, όταν λέγονται με ταπείνωση, βοηθούν τον νου να επιστρέψει στον Θεό και την καρδιά να βρει ειρήνη.

Μπορούμε επίσης να σταθούμε σιωπηλά μπροστά σε μια εικόνα του Χριστού και να Του προσφέρουμε τη σιωπή μας. Ο Θεός γνωρίζει τι υπάρχει μέσα μας πριν ακόμη το εκφράσουμε.

Η προσευχή δεν κρίνεται από το πόσο έντονα συναισθήματα αισθανόμαστε. Κρίνεται από την πίστη, την επιμονή και την ειλικρίνειά μας.

Ένας καθημερινός κανόνας προσευχής

Κάθε χριστιανός μπορεί να αρχίσει με έναν απλό καθημερινό κανόνα. Το πρωί να κάνει το σημείο του Σταυρού, να ευχαριστεί τον Θεό για τη νέα ημέρα και να ζητά φωτισμό για τις πράξεις του. Κατά τη διάρκεια της ημέρας να θυμάται σύντομα τον Χριστό, ιδίως πριν από σημαντικές αποφάσεις.

Το βράδυ μπορεί να εξετάζει τη συμπεριφορά του. Πού έδειξε αγάπη; Πού μίλησε άσχημα; Ποιον στενοχώρησε; Για ποιο πράγμα πρέπει να ευχαριστήσει τον Θεό και για ποιο να ζητήσει συγχώρεση;

Η καθημερινή αυτή προσπάθεια δεν πρέπει να γίνεται με άγχος. Η προσευχή είναι συνάντηση αγάπης και όχι ψυχρή υποχρέωση. Με τον χρόνο γίνεται ανάσα της ψυχής.

Τι μας διδάσκει αυτό το κατηχητικό;

Η προσευχή είναι η συνομιλία του ανθρώπου με τον Θεό. Μας βοηθά να Τον γνωρίσουμε, να εμπιστευτούμε το θέλημά Του και να βρούμε δύναμη στις δυσκολίες.

Μας διδάσκει να ευχαριστούμε και όχι μόνο να ζητούμε. Μας καλεί να μετανοούμε, να συγχωρούμε και να προσευχόμαστε για κάθε άνθρωπο.

Η αληθινή προσευχή δεν τελειώνει όταν σβήσουμε το καντήλι ή φύγουμε από την εκκλησία. Συνεχίζεται στη συμπεριφορά μας, στα λόγια μας, στις επιλογές μας και στον τρόπο με τον οποίο φερόμαστε στους ανθρώπους.

Όταν η καρδιά μας γίνεται ταπεινή και γεμάτη αγάπη, ολόκληρη η ζωή μας μπορεί να γίνει προσευχή.

Ερωτήσεις κατανόησης

1. Τι σημαίνει αληθινή προσευχή;

2. Γιατί ο Χριστός προσευχόταν συχνά;

3. Τι μας διδάσκει η Κυριακή Προσευχή;

4. Γιατί ο Θεός δεν πραγματοποιεί πάντοτε αμέσως όσα ζητούμε;

5. Πώς μπορούμε να προσευχόμαστε μέσα στην οικογένεια;

6. Γιατί πρέπει να προσευχόμαστε για τους εχθρούς μας;

7. Πώς συνδέεται η προσευχή με τα έργα της αγάπης;

8. Τι μπορούμε να κάνουμε όταν δυσκολευόμαστε να προσευχηθούμε;

Μικρή προσευχή

Κύριε Ιησού Χριστέ,
Σε ευχαριστούμε για την αγάπη και το έλεός Σου.
Δίδαξέ μας να προσευχόμαστε με πίστη, ταπείνωση και καθαρή καρδιά.
Συγχώρησε τα λάθη μας και βοήθησέ μας να συγχωρούμε όσους μας πληγώνουν.
Φώτιζε τον νου μας, φύλαγε τις οικογένειές μας και παρηγόρησε κάθε άνθρωπο που υποφέρει.
Κάνε τη ζωή μας έργο αγάπης και την καρδιά μας κατοικία της ειρήνης Σου.
Αμήν.